Dnia 26 kwietnia 2016 r. pielęgniarka Epidemiologiczna we współpracy z Zespołem ds. Zakażeń Szpitalnych zorganizowała szkolenie pt. „Legionella pneumophila – bakteria z wody”, na które zaproszono personel Szpitala i wszystkich zainteresowanych.
Wykład przeprowadziła pani mikrobiolog mgr Barbara Podsadna – członek w/w zespołu. Spotkanie zorganizowane zostało w związku z nasilającym się problemem związanym z występowaniem Legionelli w całej Polsce.
Po prezentacji odbyła się dyskusja merytoryczna, na której wymieniono spostrzeżenia w zakresie prewencji i monitoringu problemu w zakresie chorób i zakażeń szpitalnych związanych z m.in Legionellą .
Omówiono znowelizowaną procedurę Prowadzenie działań w zakresie zapobiegania rozwojowi pałeczek Legionella w wewnętrznej instalacji wodociągowej szpitala.
Wszyscy uczestnicy, w liczbie 30 osób, otrzymają certyfikaty szkoleniowe.
Treści zawarte w szkoleniu to m.in.:
Czym jest legionella zwana chorobą legionistów?
Nazwa "Choroba Legionistów" nie jest związana ani z legionami rzymskimi, ani z Legionami Polskimi, ale z amerykańskimi weteranami wojennymi, którzy w lipcu 1976 r. zebrali się w Bellevue-Stratford Hotel w Filadelfii na zjeździe amerykańskiej organizacji kombatanckiej American Legion.
Już dwa dni od jej rozpoczęcia jeden z uczestników zachorował na ciężkie zapalenie płuc. Ogółem zachorowało 221 z czego 34 osoby zmarły (29 uczestników i 5 z obsługi hotelu). Dochodzenie przeprowadzone przez ośrodek CDC ( Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorobom) z Atlanty ostatecznie 18 stycznia 1977 r. dowiodło, że to bakteria Legionella pneumophila jest odpowiedzialna za te zachorowania. Do rozwoju bakterii doszło w hotelowym systemie klimatyzacji. Choroba legionistów jest niebezpieczną formą zapalenia płuc, bardzo często ze skutkiem śmiertelnym. Do kręgu osób najbardziej zagrożonych tą chorobą należą starsi i chorzy ludzie, oraz osoby z osłabionym systemem immunologicznym.
Mężczyźni są bardziej narażeni niż kobiety, w szczególności mężczyźni w wieku powyżej 45 roku życia, palacze, alkoholicy oraz diabetycy.
Infekcja Legionellą jest również przyczyną choroby o przebiegu podobnym do grypy, zwanej gorączką Pontiac.
Ilość przypadków śmiertelnych spowodowanych Legionellą nie jest znana. Powodem tego jest fakt, że często, w przypadku osób starszych, zapalenie płuc uznawane jest jako “naturalna” przyczyna zgonu, bez prowadzenia dalszych badań.
Szacunkowo, tylko w USA, umiera rocznie na tę chorobę 15 000 osób.
Przyczyny
Jako podstawową przyczynę choroby uważa się bakterię Legionelli "Legionella pneumophila" . Za chorobotwórcze uważa się również wiele innych podgrup Legionelli.
Optymalne warunki wzrostu Legionelli przepadają na zakres temperatury od 30 do 37 °C, w zakresie temperatury od 40 do 45 °C ma miejsce stagnacja wzrostu, a gwarantowane obumieranie następuje dopiero w temperaturze powyżej 60 °C. Charakterystycznym dla Legionelli jest to, że żyje ona i rozmnaża się w innych mikroorganizmach, np. w amebach. Dlatego biofilmy, występujące we wszystkich rurociągach wodnych oraz zbiornikach, w określonych warunkach temperaturowych, stwarzają optymalne warunki wzrostu dla Legionelli.
Obszary zagrożenia
Legionella występuje powszechnie. Spotykamy ją w każdym naturalnym kąpielisku wodnym, w kałużach oraz w wilgotnej glebie, przy czym nie stanowi ona dla nas zagrożenia. Infekcja Legionellą następuje dopiero wtedy, gdy wdychane są do płuc małe, skażone nią kropelki wody (aerozole). Z uwagi na powyższe, można wymienić następujące obszary zagrożenia:
Prysznice w hotelach, szpitalach, w domach opieki dla osób starszych, basenach kąpielowych oraz w innych obiektach sportowych. Jacuzzi i inne baseny kąpielowe wyposażone w atrakcje z napowietrzaniem wody. Urządzenia wentylacyjne z nawilżaczem. Wieże chłodnicze. Wszystkie obszary, w których woda występuje w postaci aerozolu.
Skuteczne zwalczanie Legionelli
Następujące środki i metody sprawdziły się jako ekonomiczne i skuteczne w prewencji oraz zwalczaniu Legionelli:
-Właściwe projektowanie oraz dobór orurowania i armatury
-Dobór właściwych materiałów
-Prawidłowa hydraulika (duże szybkości przepływu, brak tzw. „martwych odcinków”)
-Unikanie obszarów ryzyka
-Rezygnacja z równoległego łączenia podgrzewaczy
-Rezygnacja z odzysku ciepła poprzez wstępne podgrzewacze
Kontrole prawidłowej eksploatacji
-Regularne inspekcje oraz kontrola i czyszczenie podgrzewaczy
-Regularne kontrole pod kątem skażenia Legionellą
Dezynfekcja dwutlenkiem chloru
-Wysoka skuteczność dezynfekcji, niezależna od wartości pH
-Usuwanie biofilmu z system rurowego i dzięki temu ochrona przed reinfekcją Legionellą
-Dłuższy okres remanencji niż w przypadku chloru
-Mniejsze niebezpieczeństwo niż w przypadku chloru
Dezynfekcja ozonem
-Silny środek dezynfekujący, skutecznie usuwający
-Rozpad do tlenu bez ubocznych produktów reakcji
-Krótki półokres rozpadu w wodzie, stąd brak efektu remanencji
-Dobry do zastosowań w wieżach chłodniczych i płuczkach powietrza .
